Kina, Rusia, Irani dhe Koreja e Veriut po thellojnë bashkëpunimin ushtarak dhe gjeopolitik për t’iu kundërvënë presionit të SHBA-së dhe aleatëve të saj. Katër vendet, të cilave u referohen gjithnjë e më shpesh me akronimin CRINK, nuk përbëjnë një aleancë formale si NATO, por kanë krijuar një rrjet bashkëpunimi selektiv, ku secili përdor kapacitetet dhe burimet e të tjerëve për të kompensuar dobësitë e veta strategjike. Lufta në Ukrainë është kthyer në shembullin kryesor të këtij bashkëpunimi.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se Rusia përdori raketa balistike të Koresë së Veriut në një sulm më 11 gusht ndaj Zaporizhjës, ku u vranë shtatë persona dhe u plagosën dhjetëra të tjerë. Në të njëjtën kohë, raportohet se një njësi raketore e Koresë së Veriut, me deri në 120 raketa balistike, ka nisur të dislokohet në pjesën perëndimore të Rusisë.

Përfshirja e Phenianit në luftë është zgjeruar ndjeshëm. Koreja e Veriut ka furnizuar Rusinë me raketa balistike dhe ka dërguar trupa për të mbështetur përpjekjet luftarake të Moskës. Vlerësimet për numrin e ushtarëve të dërguar janë rritur nga 12.000-15.000 në raportime që sugjerojnë se numri mund të ketë arritur deri në 50.000.

Irani

Edhe Irani ka luajtur një rol të rëndësishëm përmes furnizimit të Rusisë me dronë Shahed. Këta dronë u përdorën gjerësisht nga Moska gjatë fazave të hershme të pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës dhe më pas Rusia zhvilloi versionin e saj të këtyre mjeteve. Ky bashkëpunim ka krijuar mundësi jo vetëm për furnizime, por edhe për transferim teknologjie dhe përvojë ushtarake. Roli i Kinës është më pak i drejtpërdrejtë në aspektin ushtarak, por mbetet i rëndësishëm. Pekini ka ndihmuar ekonominë ruse duke blerë energji nga Rusia dhe i ka ofruar Moskës teknologji me përdorim të dyfishtë.

Në këtë mënyrë, Kina ka kontribuar në aftësinë e Rusisë për të përballuar presionin ekonomik dhe teknologjik të Perëndimit. Megjithatë, CRINK nuk është një bllok i unifikuar. Katër vendet nuk kanë traktat të përbashkët mbrojtjeje, strukturë të unifikuar komanduese apo doktrinë strategjike detyruese. Bashkëpunimi i tyre është kryesisht transaksional dhe bazohet në identifikimin e fushave ku interesat përputhen. Përtej kundërshtimit të rendit të udhëhequr nga SHBA-ja, ato nuk kanë një ideologji apo plan të përbashkët për krijimin e një rendi alternativ.

Kina mbetet partnerja dominuese në marrëdhëniet me Rusinë, duke e lënë Moskën më të varur nga Pekini sesa anasjelltas. Megjithatë, Kina nuk ka shkuar deri në ofrimin e një mbështetjeje të drejtpërdrejtë ushtarake në nivelin që Rusia mund të ketë pritur pas shpalljes së miqësisë “pa kufij” në vitin 2022. Pekini është gjithashtu i shqetësuar nga thellimi i marrëdhënieve mes Rusisë dhe Koresë së Veriut.

Pavarësisht këtyre dallimeve, bashkëpunimi vazhdon të prodhojë rezultate konkrete. Secili prej katër vendeve mund të kompensojë një pjesë të dobësive ekonomike, teknologjike ose ushtarake të të tjerëve. Rusia përfiton nga dronët dhe municionet, Koreja e Veriut nga teknologjia dhe përvoja ruse, ndërsa Kina dhe Irani kontribuojnë në mënyra të ndryshme në kapacitetet ekonomike dhe ushtarake të Moskës.

Reagimet

Ky zhvillim po ndryshon edhe mënyrën se si kërcënimet shihen në Uashington. Ligjvënësit dhe analistët amerikanë po i trajtojnë gjithnjë e më shumë konfliktet në Evropë dhe Indo-Paqësor si pjesë të një tabloje të ndërlidhur. Senatori republikan John Curtis paralajmëroi se një fitore e Vladimir Putinit në Ukrainë mund të ndikojë në llogaritjet e Kinës për Tajvanin. Edhe senatori Rick Scott e konsideroi mposhtjen e agresionit rus të rëndësishme për parandalimin e një rrjeti më të gjerë shtetesh autoritare.

Admirali në pension Mark Montgomery tha se janë dokumentuar më shumë se 600 raste bashkëpunimi mes katër vendeve. Sipas tij, Ukraina po përballet njëkohësisht me kapacitete nga të katër shtetet: Irani furnizon me dronë, Koreja e Veriut me trupa dhe municione, Kina me komponentë me përdorim të dyfishtë, ndërsa Rusia sjell përvojë taktike dhe mund të jetë duke ofruar teknologji ushtarake në këmbim. Bashkëpunimi i lejon secilit anëtar të zbusë dobësitë e veta.

Një vend mund të sigurojë armë, një tjetër teknologji, një tjetër komponentë dhe një tjetër mbështetje ekonomike. Në këtë mënyrë, presioni ndaj njërit prej tyre mund të zbutet pjesërisht përmes ndihmës së të tjerëve. Rusia dhe Kina kanë përdorur gjithashtu vetot në Kombet e Bashkuara dhe mjete të tjera për të penguar përpjekjet ndërkombëtare ndaj partnerëve të tyre. Megjithatë, ky rrjet ka edhe dobësi. Mungesa e një strukture formale e bën bashkëpunimin më pak të qëndrueshëm se një aleancë tradicionale. Interesat e Kinës nuk përputhen gjithmonë me ato të Rusisë, veçanërisht sa i përket marrëdhënieve Moskë-Phenian, ndërsa katër vendet nuk kanë një strategji të përbashkët afatgjatë.

Situata

Përballë kësaj situate, David J. Kramer argumenton për REL se SHBA-ja dhe aleatët e saj duhet t’i trajtojnë kërcënimet në Evropë, Azi dhe Lindjen e Mesme si pjesë të një sfide të përbashkët. Ai kërkon bashkëpunim më të madh mes aleatëve dhe përdorim më agresiv të sanksioneve, përfshirë Aktin Global Magnitsky, ndërsa thekson se ndihma ushtarake për Ukrainën mbetet thelbësore.

Testi kryesor për Perëndimin mbetet Ukraina. Mungesa e sistemeve të mbrojtjes ajrore i lë civilët dhe infrastrukturën të ekspozuar ndaj sulmeve ruse me dronë iranianë dhe raketa të Koresë së Veriut. Por pasojat e këtij konflikti shkojnë përtej Evropës, pasi Tajvani e sheh reagimin perëndimor ndaj Rusisë si tregues për mënyrën se si Kina mund të vlerësojë situatën rreth Tajvanit.

Kështu, edhe pse CRINK nuk është një aleancë formale, bashkëpunimi mes Rusisë, Kinës, Iranit dhe Koresë së Veriut po krijon një sfidë të përbashkët për Perëndimin. Katër regjimet nuk kanë nevojë të krijojnë një strukturë të unifikuar për të rritur fuqinë e tyre; mjafton të vazhdojnë të identifikojnë fusha ku mund të mbështesin njëri-tjetrin dhe të dobësojnë presionin e SHBA-së dhe aleatëve të saj.

Tetova Sot

Message History

Delivery option(s)